۱۳۸۸/٤/٢۸ :: ۱۱:۳٢ ‎ق.ظ :: نويسنده : احسان باقری

    

جامعه مدرن ، جامعه سنتی

 

زمانی که صحبت از جامعه مدرن و سنتی می کنیم در حقیقت صحبت از مجموعه از انسانهایی می کنیم که یا مدرن اند یا سنتی . پس می توان برای مقایسه این دو از افرادی که ان جامعه را تشکیل می دهند سخن به میان راند. بدیهی است که در هیچ جامعه ای نمی توان از مدرن یا سنتی بودن کامل سخن گفت . اما وقتی اکثریت یک جامعه را افراد مدرن تشکیل می دهند میتوان ادعا کرد که آن جامعه مدرن است . در این مجال کوتاه به 10 شاخص انسان مدرن می پردازیم تا مشخص شود اگر اکثریت یک جامعه ای را افرادی از این دست تشکیل دهند می توان بر آن جامعه لقب مدرن نهاد. اما این 10 شاخص کدامند .

1-  تجهیز انسان مدرن به علوم تجربی : با علم تجربی می توان پدیده های مشهود بالفعل را تبیین کرد و پدیده های نامشهود بالفعل را پیش بینی نمود . (تبیین به معنی چرایی )این چرایی امکان پذیر نیست مگر آنکه من انسان  از یکسری مناسبات علی و معلولی با خبر باشم .قدرت طراحی و برنامه ریزی خصلت انسان مدرن می شود .  اگر من به علوم تجربی مجهز باشم ، روابط را بشناسم می توانم مشهودهای بالفعل را مشخص کنم و نامشهود بالفعل را پیش بینی کنم یعنی می توانم مسائل را طراحی و برنامه ریزی کنم . من انسان مدرن اگر بتوانم کنترل کنم چه چیز رخ بدهد یا ندهد ، یا آنچه رخ دادنی است چطور رخ بدهد یا به تعویق بیافتد یا تعجیل شود زندگیم رنگ و بوی دیگری خواهد داشت

2-  رشد علوم عملی به اتکا علوم تجربی . منظور از علوم عملی تکنولوژی است . وقتی انسان به علوم عملی مجهز می شود می تواند و می خواهد که دنیا را تغییر دهد نه اینکه در کنار ان باشد یا اسیر آن گردد . پس انسان امروزی به دنبال اثر و مدیریت جهان است نه همزیستی و اثر پذیری از آن .

3-  صنعتی شدن انسان امروز : وقتی این شیوه  و اثر گذاری و مدیریت زندگی مطرح شد باید شکل جدیدی از نظامات شکل گیرد که در قالب نظامهای صنعتی تعریف و تفسیر می گردند . پس انسان امروز با ورود تکنولوژی شیوه جدیدی از زندگی را بر می گزیند که از ان به صنعتی شدن یاد می کنند

4-  سطح زندگی بالاتر و رفاه بیشتر : این الزامات یعنی تجهیز به تکنولوژی و صنعتی شدن باعث وفور کالاها و خدمات مورد نیاز انسان با تولید انبوه می گردد. این رفاه و دسترسی به منابع در کل دوران خلقت انسان بی سابقه است . البته اگر می بینم که این رفاه به چشم نمی آید دلیل ان بالا رفتن توقعات است . توقعاتی که خود از فلسفه انسان مدرن و نامحدود دیدن خواسته ها  و راههای رسیدن به آن نشات می گیرد . به هر حال انسان امروز مرفه تر است . این امر در شاخصهای 8 گانه خوردن و آشامیدن و مسکن و خواب و استراحت و غریزه و تفریح و .... کاملا مشهود و معلوم است .

5-  خصلت اقتصادی انسان امروز : انسان امروز اقتصاد را مجالی برای عرضه و تقاضا و رقابت می داند این در حالی ای است که انسان سنتی از این نظام پیروی نمی کند . به عنوان مثال اگر کسی خود را سوسیالیست بداند به تعبیری از داشتن معیاری اقتصادی انسان مدرن محروم است .

6-  زندگی سکولار شده . انسان امروز زندگی را بسیار سکولار کرده است . همانطور که می دانیم انسان 4 نوع رابطه دارد . رابطه انسان با خدا ، با خود ، با دیگران و با طبیعت . سکولار کردن یعنی محدود کردن ارتباط انسان با خدا و خودش و نباید به صحنه ارتباط با طبیعت و دیگران وارد گردد . 2 ارتباط اول شخصی اند و 2 دیگر در حوزه اجتماع

7-  خصلت انسان گرایی انسان مدرن . انسان گرایی یعنی هر چیز در خدمت انسان باشد و انسان در خدمت هیچ چیز دیگرنباشد . سنت هم به انسان بها می دهد اما شرط دوم را مد نظر نمی گیرد . یعنی در برابر مفاهیمی انتزاعی هم انسان را نادیده می گیرند . به عنوان مثال مفاهیم انتزاعی چون ملت و وطن و . ...

8-  فرد گرایی انسان مدرن . این خصلت از انسان گرایی نشات می گیرد . این که همه چیز در خدمت انسان باشد یعنی همه چیز در اختیار فرد انسان باشد  . انسان یک مفهوم کلی است نه فرد فرد انسانها . پس فرد گرایی از خصوصیات انسان مدرن است . به عنوان مثال یکی از این حق هایی که برای فرد فرد انسان مطرح می کنند حق آزادی است .

9-  خصلت عقل گرایی : یا به تعبیری استدلال گرایی . استدلال گرایی یعنی تعبد گریزی . یعنی هیچ چیز و هیچ کس را فوق سئوال تلقی نکنیم . باید برای هر چیز دلیل داشت نه به تعبیر اینکه چون فلانی این ادعا را کرده آن را بپذیریم .

10-                     خصلت سیاسی انسان . اعتقاد انسان امروز به دموکراسی است . دموکراتیک بودن یعنی نحوه به قدرت رسیدن و نحوه نظارت بر قدرت و راههای باز پس گرفتن قدرت .

می بینم آنچه انسان را مدرن کرده این 10 خصلت است . بعد تعداد انسانهایی که این 10 خصلت را دارند جامعه مدرن را تشکیل می دهند . البته توجه داریم که مدرن بودن یک تیپ ایده آل است. ما هیچ فرد 100 درصد مدرن یا سنتی نداریم .

ناگفته پیداست که جامعه سنتی هم از افراد سنتی تشکیل شده که در این 10 خصوصیت دارای تفاوتهایی هستند به عنوان مثال به جای استدلال گرایی تعبد گرا هستند . به دموکراسی اعتقاد کافی ندارند . حق حکومت کردن را حقی از دیگر منابع می دانند و ...

جامعه از انسانها تشکیل شده ، انسانهایی که مدرن زندگی می کنند جامعه مدرن را تشکیل می دهند و انسان سنتی جامعه سنتی را .

 

 



موضوع مطلب : مدرن - سنتی


قالب بلاگفا

قالب وبلاگ

purchase

بازی اندروید